Theo bà Giang Huỳnh, Giám đốc Bộ phận Nghiên cứu tại Savills TP.HCM, việc sáp nhập TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ mở ra một vùng kinh tế lớn mạnh, đa dạng ở nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nhà ở, thương mại dịch vụ và du lịch. Để khai thác tối đa tiềm năng này, các chiến lược quy hoạch đồng bộ, hạ tầng kết nối hiện đại và thủ tục hành chính hiệu quả sẽ là những “chìa khóa” quan trọng giúp siêu đô thị – TP.HCM mới phát huy toàn diện sức mạnh.
Vừa qua, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương và TP.HCM đã ban hành Đề án sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 và Nghị quyết số 74/NQ-CP. Theo đề án, một TP.HCM mới sẽ được thành lập trên cơ sở sắp xếp lại ba đơn vị hành chính này, đồng thời thực hiện song song hai nhiệm vụ sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp cơ sở.
Sau khi sắp xếp, TP.HCM mới sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tận dụng lợi thế về diện tích đất đai, quy mô dân số và các kết quả tăng trưởng kinh tế từ ba tỉnh thành. Kỳ vọng đây sẽ trở thành một cực tăng trưởng mới của cả nước và vùng Đông Nam Bộ.
Theo đề án, TP.HCM mới sẽ có tổng diện tích tự nhiên 6.772,65 km² (đạt 135,43% so với tiêu chuẩn), dân số hơn 13,7 triệu người (đạt 979,04% so với tiêu chuẩn) và 16.818 đơn vị hành chính trực thuộc, tạo nên một siêu đô thị tầm cỡ khu vực Đông Nam Bộ. Các tỉnh giáp ranh gồm Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng.
Trước khi sáp nhập, TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đều nằm trong top 10 tỉnh, thành phố có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước. Năm 2024, TP.HCM dẫn đầu với gần 1,8 triệu tỷ đồng, Bình Dương đứng thứ ba với hơn 520,2 nghìn tỷ đồng và Bà Rịa – Vũng Tàu xếp thứ sáu với hơn 409,3 nghìn tỷ đồng.
Bà Giang Huỳnh nhận định, mỗi địa phương đều có thế mạnh riêng: TP.HCM là trung tâm kinh tế tài chính, dịch vụ lưu trú và nhà ở, nhưng đang chịu áp lực giao thông lớn do sự tập trung hóa cao. Bình Dương nổi bật với vai trò là thủ phủ công nghiệp và tốc độ đô thị hóa nhanh. Trong khi đó, Bà Rịa – Vũng Tàu sở hữu lợi thế về du lịch và công nghiệp.
“Việc sáp nhập ba tỉnh, thành này sẽ tạo nên một vùng kinh tế đa dạng, phát triển đồng bộ về công nghiệp, thương mại dịch vụ, nhà ở và du lịch. Để phát huy tối đa lợi thế này, cần triển khai chiến lược quy hoạch đồng bộ cùng thủ tục hành chính hiệu quả,” bà Giang Huỳnh chia sẻ.
Để quá trình sáp nhập đạt hiệu quả bền vững và tối ưu hóa quỹ đất đô thị, chuyên gia Savills đề xuất tập trung vào bốn yếu tố chính: rà soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy hoạch tổng thể thống nhất cho đất đai và cơ sở hạ tầng, thiết lập cơ chế giải ngân vốn đầu tư công hiệu quả cho hạ tầng, và xây dựng chiến lược phát triển chung rõ ràng, đồng bộ.
Theo bà Giang Huỳnh, để quá trình sáp nhập đạt hiệu quả bền vững và tối ưu hóa việc sử dụng quỹ đất đô thị, cần đồng bộ giải quyết bốn yếu tố chính.
Thứ nhất là rà soát và đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến hành chính và đất đai. Thứ hai là quy hoạch tổng thể thông qua việc xây dựng quy hoạch thống nhất cho cả đất đai và cơ sở hạ tầng. Thứ ba là cơ chế tài chính đến từ việc thiết lập cơ chế giải ngân vốn đầu tư công hiệu quả cho hạ tầng. Cuối cùng là có một chiến lược phát triển chung rõ ràng.
Bà Giang Huỳnh cho rằng: “Việc quy hoạch trên một diện tích đất lớn hơn sau sáp nhập sẽ tạo dư địa để đưa ra các quyết định quy hoạch mới, định hình hạ tầng và các khu dân cư trong tương lai. Điều này giúp giải quyết bài toán giãn dân, khơi thông nguồn cung nhà ở mới.”
Chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng, các khu vực này cần đảm bảo khả năng tiếp cận tốt đến trung tâm thành phố để thu hút người dân có nhu cầu ở thực sự di dời. Đồng thời, cần có chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng mới và thu hút nhà đầu tư vào các khu vực này.
Hiện tại, kết nối hạ tầng giữa TP.HCM với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu còn nhiều hạn chế. Mặc dù có các tuyến quốc lộ chính và cao tốc Hồ Chí Minh – Long Thành, sắp tới là Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một và Biên Hoà – Vũng Tàu nhưng tình trạng ùn tắc vẫn diễn ra, đặc biệt tại các nút giao quan trọng như vòng xoay An Phú, và có nguy cơ lan rộng ra các khu vực lân cận như Long Thành.
Theo chuyên gia Savills, việc hoàn thiện đúng tiến độ các tuyến hạ tầng trọng điểm như Vành đai 3, các tuyến cao tốc Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một, Biên Hoà – Vũng Tàu là rất quan trọng để giảm tải hạ tầng hiện hữu và khai thông các khu vực vùng ven đang chờ đợi hạ tầng để bứt phá.
Ngoài ra, trong tương lai, cần có những quy hoạch hạ tầng mới, đặc biệt là các giải pháp kết nối hiệu quả hơn giữa TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, cũng như các khu vực lân cận khác như Đồng Nai.
|Nguồn: Báo VNBUSINESS, Đỗ Kiều – 08/05/2025
