Sau khi TP.HCM hoàn tất việc sáp nhập các đơn vị hành chính theo mô hình hai cấp, 42 phường thuộc khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (trước đây) đang tích cực rà soát và điều chỉnh lại địa giới cũng như hệ thống hành chính. Theo Nghị quyết của HĐND phường Vũng Tàu, 42 khu phố trên địa bàn sẽ được đặt lại tên bằng số thứ tự – cách làm từng được TP.HCM áp dụng trước đây – và đang thu hút nhiều ý kiến từ dư luận.
Xét về mặt quản lý đô thị, phương án đánh số khu phố mang lại nhiều thuận lợi. Cách đặt tên theo số giúp các cơ quan quản lý dễ dàng thực hiện các công việc thống kê, phân loại và kiểm soát địa bàn một cách mạch lạc, đặc biệt là trong các hoạt động hành chính, phân bổ nguồn lực, cứu hộ cứu nạn, y tế, phúc lợi xã hội… Bên cạnh đó, việc sử dụng số thứ tự còn giúp tích hợp hiệu quả vào các hệ thống phần mềm cơ sở dữ liệu, tránh tình trạng trùng lặp tên gọi hoặc gây nhầm lẫn khi có sự thay đổi về địa bàn. Trên thực tế, mô hình đánh số khu phố đã từng được TP.HCM triển khai và cho thấy hiệu quả tích cực.
Cách làm này đã giúp chính quyền TP.HCM – đô thị đầu tàu kinh tế cả nước – xử lý tốt tình trạng trùng tên sau quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính trong thập kỷ vừa qua. Ngay tại TP Vũng Tàu (trước sáp nhập), các khu phố cũng được đánh số thứ tự như khu phố 1, khu phố 2, khu phố 3… Trong sinh hoạt hàng ngày, người dân vẫn có thói quen gọi tên khu vực theo các địa danh quen thuộc như “khu Chí Linh”, “khu Mũi Nghinh Phong”… tuy nhiên, đây chỉ là các tên gọi dân gian, không phải tên chính thức theo hệ thống hành chính. Cách đánh số khu phố trên địa bàn TP Vũng Tàu (trước đây) đã được duy trì qua nhiều năm, giúp đảm bảo sự nhất quán trong quản lý.
Để lắng nghe ý kiến cộng đồng, UBND phường Vũng Tàu đã tiến hành khảo sát lấy ý kiến của hơn 24.500 người dân từ ngày 11 đến ngày 13/7. Kết quả cho thấy, 99,96% ý kiến đồng thuận với phương án đổi tên khu phố theo số thứ tự. Phần lớn người dân cho rằng cách đặt tên mới giúp xác định địa giới rõ ràng, thuận lợi cho công tác quản lý hành chính và phục vụ người dân tốt hơn. Tuy nhiên, bên cạnh đó, vấn đề quan trọng khác là bảo đảm sự đồng bộ trong công tác quy hoạch. Trong khi tên các đơn vị cấp phường, xã mới như phường Vũng Tàu, phường Phú Mỹ, phường Bà Rịa, xã Hồ Tràm, xã Xuyên Mộc… vẫn giữ được yếu tố văn hóa, lịch sử thì việc sử dụng số thứ tự cho khu phố (là đơn vị hành chính cấp nhỏ hơn) là một giải pháp hợp lý, phục vụ mục tiêu quản lý đô thị hiệu quả.
Hướng tiếp cận đặt tên khu phố bằng số thứ tự kết hợp với việc giữ nguyên tên phường mang yếu tố địa danh sẽ đảm bảo cả tính pháp lý, tính khoa học và đồng thời giữ gìn đặc trưng văn hóa của từng địa phương một cách hài hòa. Từ đó, có thể rút ra nguyên tắc cốt lõi trong quản lý đô thị hiện đại: yếu tố khoa học và sự tiện ích hành chính cần được kết hợp chặt chẽ với bản sắc văn hóa và con người bản địa. Việc đặt tên cho các đơn vị như phường, xã hay khu phố không nên chỉ mang tính kỹ thuật đơn thuần, mà cần được thực hiện một cách bài bản, có sự dung hòa và phản ánh tầm nhìn lâu dài trong việc xây dựng mô hình đô thị bền vững.
Trong bối cảnh TP.HCM đang không ngừng mở rộng về quy mô hành chính và dân số, điều này càng trở nên cấp thiết. Thành phố đang từng bước trở thành một trong những trung tâm lớn ở phía Nam. Việc bảo tồn và phát huy giá trị các địa danh truyền thống thông qua tên gọi cấp phường, song song với việc đặt tên khu phố bằng số để thuận tiện quản lý, là một yếu tố quan trọng. Dù tưởng như đơn giản, nhưng công tác đặt tên khu phố, phường/xã nếu được thực hiện đúng cách, khoa học và gắn liền với đặc thù địa phương sẽ góp phần định hình một đô thị không chỉ hiện đại mà còn đậm đà bản sắc – điều mà mọi đô thị phát triển đều hướng đến.
|Nguồn: Thành Luân, 21/07/2025
