(PLO) – Tính đến hiện tại, có đến 94,1% các khu công nghiệp đang vận hành trên toàn quốc đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn.
Ngày 6-6, tại TP.HCM, Cục Môi trường phối hợp cùng Báo Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Diễn đàn “Quản lý nguồn nước trong sản xuất công nghiệp Việt Nam 2025”.
Việc xử lý nước thải công nghiệp vẫn còn chênh lệch
Tại diễn đàn, ông Hồ Kiên Trung – Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&MT) cho biết, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chương trình nhằm bảo vệ môi trường. Đặc biệt trong lĩnh vực xử lý nước thải từ công nghiệp, từ việc hoàn thiện khung pháp lý đến việc đầu tư vào công nghệ tiên tiến cũng như nâng cao nhận thức cộng đồng đều đang nhận được sự quan tâm lớn.
Thực tế hiện nay, không ít doanh nghiệp đã lựa chọn hướng phát triển bền vững, mạnh dạn đầu tư vào những công nghệ xử lý nước thải hiện đại. Tỉ lệ khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường cũng ngày càng được cải thiện. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng đã áp dụng hiệu quả hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục, kết nối trực tiếp với cơ quan chức năng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được vẫn còn tồn tại một số hạn chế và thách thức trong công tác xử lý nước thải từ các hoạt động công nghiệp.
Cụ thể, tỉ lệ nước thải công nghiệp được xử lý vẫn chưa đồng bộ và toàn diện giữa các khu vực. Theo số liệu từ Bộ NN&MT, cả nước hiện có 94,1% khu công nghiệp đang hoạt động đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn. Thế nhưng, ở các cụm công nghiệp, con số này chỉ đạt khoảng 31,5%.
Thêm vào đó, công nghệ xử lý nước thải hiện tại chưa thực sự đồng đều, trong khi chi phí để đầu tư và vận hành vẫn còn khá cao, trở thành một rào cản lớn. Mặt khác, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này cũng đang là một điểm yếu. Hoạt động giám sát và thực thi pháp luật cũng tồn tại nhiều bất cập.
Chưa có bộ tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể cho việc tái sử dụng nước
Ông Daniel Coenraad Stork – Tổng Lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại TP.HCM – chia sẻ rằng Hà Lan là một đất nước có địa hình khá tương đồng với Việt Nam, phải đối mặt với những vấn đề tương tự về nguồn nước, đặc biệt là tình trạng khan hiếm nước đã kéo dài hàng thế kỷ. Nguyên nhân chủ yếu là do việc sử dụng quá mức cho hoạt động nông nghiệp và hiện tượng xâm nhập mặn.
Trong khuôn khổ Thỏa thuận Đối tác Chiến lược (SPA) giữa Việt Nam và Hà Lan về nông nghiệp bền vững và đảm bảo an ninh lương thực, hai quốc gia đã và đang triển khai nhiều dự án hợp tác cũng như hỗ trợ kỹ thuật. Một số dự án nổi bật có thể kể đến như các nhà máy xử lý nước tại Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và Bến Tre.
Trong thời gian tới, Chính phủ Hà Lan đang nghiên cứu khả năng hỗ trợ thêm hai dự án mới: một là nâng cấp hệ thống thoát nước và xử lý nước thải ở Bình Dương (giai đoạn II), hai là xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải tại tỉnh Hải Dương, với tổng vốn đầu tư dự kiến vượt 100 triệu USD.
Tại diễn đàn, bà Phạm Thị Trúc Thanh – Giám đốc Phát triển Bền vững của Công ty TNHH Nhà máy Bia Heineken Việt Nam – cho biết rằng trong chuỗi cung ứng của mình, doanh nghiệp đã hợp tác với nhà cung cấp và nông dân địa phương để áp dụng các tiêu chuẩn canh tác bền vững, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn nước trong nông nghiệp.
Đối với hoạt động sản xuất, đặc biệt tại nhà máy đặt ở Bà Rịa – Vũng Tàu, Heineken đã áp dụng hệ thống tái chế nước. Việc này đã giúp doanh nghiệp giảm hơn 50% lượng nước tiêu thụ so với năm 2016. Ngoài ra, Heineken cũng không ngừng nâng cấp các tiêu chuẩn quản lý và tối ưu hóa quy trình xử lý nước thải.
Mặc dù đã có nhiều biện pháp nhằm bảo vệ nguồn nước phục vụ hệ sinh thái và cộng đồng, nhưng bà Thanh cho rằng để phát triển một cách bền vững hơn, doanh nghiệp cần tiếp tục đổi mới không ngừng. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa khu vực công và tư để triển khai các giải pháp hiệu quả và có tính lâu dài.
Bà Nguyễn Trâm Anh – Quản lý Dự án Quốc gia của Chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu tại Việt Nam (GEIPP) thuộc UNIDO – nhận định rằng tiềm năng để tuần hoàn và tái sử dụng nước ở Việt Nam là rất lớn, tuy nhiên hiện tại vẫn chưa có một khung tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng nào cho hoạt động này.
Một trong những trở ngại lớn nhất mà bà Trâm Anh chỉ ra đối với doanh nghiệp trong việc tái sử dụng và tuần hoàn nước chính là các thủ tục hành chính còn rườm rà. Khi doanh nghiệp có ý định tái sử dụng nước, họ phải xin lại toàn bộ giấy phép môi trường, điều này gây tốn thời gian và khiến nhiều đơn vị ngần ngại triển khai.
|Nguồn: NGUYỄN CHÂU, 06/06/2025
