Sở Xây dựng TP.HCM vừa gửi văn bản đến UBND TP.HCM về việc xây dựng danh mục các dự án trọng điểm trong lĩnh vực phát triển mạng lưới giao thông đường thủy, bao gồm kết cấu hạ tầng, cảng và bến thủy trên địa bàn.
Theo thống kê, hiện nay TP.HCM có 132 tuyến đường thủy nội địa với tổng chiều dài 1.433 km. Trên toàn địa bàn đang có 37 cảng thủy nội địa hoạt động, 108 cảng đã được quy hoạch; đồng thời có 354 bến thủy nội địa đang khai thác và 636 bến đã nằm trong quy hoạch.
Về vận tải hành khách, thành phố hiện có 5 tuyến đường thủy kết hợp du lịch, gồm: tuyến số 1 (Bạch Đằng – Linh Đông); tàu cao tốc Bạch Đằng – Vũng Tàu; phà biển Cần Giờ – Vũng Tàu; tuyến từ Cảng Sài Gòn – Khu vực Nhà Rồng Khánh Hội đến Cảng Bến Đầm hoặc Bến tàu khách Côn Đảo (đặc khu Côn Đảo); và tuyến từ phường Vũng Tàu đến Cảng Bến Đầm, đặc khu Côn Đảo.
TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm vận tải thủy phát triển bền vững, dẫn đầu cả nước, vươn tầm khu vực Đông Nam Á và châu Á, có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Để đạt mục tiêu trên, thành phố định hướng quy hoạch, xây dựng mạng lưới giao thông đường thủy theo mô hình một trung tâm (khu vực đô thị trung tâm TP.HCM trước sáp nhập) và hai cực (Bình Dương ở phía Bắc, cùng Hiệp Phước, Cần Giờ, Bà Rịa – Vũng Tàu ở phía Nam).
Đối với giai đoạn 2026 – 2030, thành phố xác định một số mục tiêu cụ thể trong phát triển hạ tầng luồng lạch, cảng và bến.
Ở khu vực trung tâm, thành phố ưu tiên đầu tư, phấn đấu hoàn thành hệ thống cảng hành khách quốc tế Nhà Rồng – Khánh Hội, cảng hành khách tại công viên bến Bạch Đằng; đồng thời khuyến khích hình thành các bến thủy nội địa phục vụ vận tải hành khách công cộng. Ngoài ra, việc nạo vét và nâng cấp các tuyến Rạch Chiếc, Trau Trảu, Ông Nhiêu cùng một số tuyến thủy nội địa khác cũng được chú trọng để bảo đảm kết nối giữa các trục động lực.
Tại khu vực phía Bắc, mục tiêu là hoàn thành ít nhất một cảng thủy nội địa vận tải hàng hóa, một cảng phục vụ hành khách và một cảng cạn. Thành phố cũng khuyến khích đầu tư xây dựng thêm các bến thủy nội địa phục vụ vận tải hành khách công cộng trên địa bàn Bình Dương (trước khi sáp nhập).
Ở khu vực phía Nam, thành phố đặt mục tiêu đưa vào hoạt động cảng khách quốc tế Vũng Tàu, đồng thời vận hành một số bến khởi động thuộc hệ thống cảng container quốc tế tại khu vực Cần Giờ – Cái Mép – Thị Vải. Song song đó, sẽ tiến hành nạo vét, cải tạo các tuyến Rạch Đỉa – Rạch Rơi, Rạch Tôm, Rạch Dơi – Sông Kinh cùng một số tuyến thủy nội địa khác.
Theo định hướng quy hoạch trên, Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất danh mục các dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông đường thủy, được triển khai theo hai giai đoạn: 2026 – 2030 và sau năm 2030.
Trong đó, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì việc nạo vét, nâng cấp ba tuyến luồng hàng hải với tổng mức đầu tư 7.000 tỉ đồng; chỉnh trị, cải tạo bốn tuyến thủy nội địa quốc gia với kinh phí 7.101 tỉ đồng.
Sở Xây dựng cũng đề xuất nâng cấp 20 tuyến đường thủy, với tổng vốn đầu tư khoảng 45.439 tỉ đồng từ ngân sách; đồng thời đầu tư bảy cảng biển (gồm ba cảng hành khách quốc tế và bốn cảng hàng hóa) với tổng mức 436.615 tỉ đồng từ các nguồn vốn khác.
Đối với các tuyến thủy nội địa, dự kiến đầu tư phát triển 18 cảng (14 cảng hành khách và 4 cảng hàng hóa) với tổng mức 9.306 tỉ đồng, huy động từ ngân sách và các nguồn vốn khác. Ngoài ra, thành phố sẽ kêu gọi đầu tư ít nhất một cảng cạn để phục vụ hoạt động kho ngoại quan tại khu vực Bình Dương cũ.
|Nguồn: Như Ngọc, 12/09/2025
